Размахнулася банальнасць на газетны разварот

Прачытаўшы ў «ЛіМе» за 09.10.2026 старонкі «Паэзія» і «Проза» (8-я і 9-я адпаведна, разварот), я зажурыўся: няўжо наша сучасная літаратура такая бедная, бясколерная, безнадзейная, што друкаваны орган Саюза пісьменнікаў не мае чым годна прэзентаваць яе лірычны і эпічны (вершавальніцкі і апавядальніцкі) кампаненты?

Балесная ўсмешка неспатоленай жарсці

На самаробнай поліэтыленавай абгортцы купленага ў студэнцкія гады філасофскага слоўніка (я тады часта засцерагаў свае кнігі такім чынам ад пэцкання і драпання, калі пазычаў іх каму-небудзь або цягаў на заняткі) убачыў невялічкую, прымітыўна, схематычна намаляваную сіняй шарыкавай асадкаю незразумелую круглую істоту з усмешкай і гулліва, танцавальна раскінутымі ручкамі ды ножкамі — ці то кветка рамонкападобная, ці то аблачынка.

Язык у мове не схаваўся?

Падазраю, што эсэ, змешчанае на дзявятай старонцы «ЛіМа» за 09.10.2026, напісалі на рускай мове і для апублікавання пераклалі, прычым не праз штучны інтэлект ці які-небудзь іншы сэрвіс, а па-даўняму — цярпліва ціскаючы клавішы камп'ютара ў рэжыме Insert (замяшчэнне: кожная толькі што набраная літара аўтаматычна знішчае тую, на замену якой прыйшла). Іначай як можна было двойчы пераблытаць «э» і «е», раскіданыя па розных зонах клавіятуры?

Пажадайце не смачна есці, а захоплена чытаць

Убачыўшы ў «ЛіМе» за 02.10.2026 абвестку пра розыгрыш вафельніц і грыля сярод падпісчыкаў, я на імгненне зніякавеў, бо прыгожае пісьменства не асацыіруецца ў мяне ні з кулінарыяй, ні з халявай.

Мая сорак сёмая восень

Недаспелыя маліны ў пачатку кастрычніка: чакай і спадзявайся — калі не прыціснуць маразы, мецьмеш асалоду з водарам і смакам лета. Можа, і я не ўсё яшчэ страціў — маю шанцы ўвасобіць што-нішто з неўвасобленага?

© Сяргей Абрамовіч, 2026

Выкшталцонага гумару не ўпадабаў, у авангардысты не падаўся

Трапіў мне ў інтэрнэце відэасюжэт (на рускай мове), у якім наведнік кавярні замаўляе айс-латэ, а ўладальніца гэтай установы крыху з'едліва, іранічна гаворыць яму (цытую ў даслоўным перакладзе):

— Я табе туды плюну — хочаш?

Роднай мове быць! Рускаю

«Светкіна сяброўка», «мамкін сынок», «бабка смачней дранікаў», «дзеці слабей дарослых», «прыходзьце за пакупкамі», «заедзьце за мной»... І гэтак не толькі шкаляры ў сацсетках ды нядбайныя журналісты ў сваіх СМІ, а нават знаныя пісьменнікі ў кніжках пішуць, майстры слова!

Прадчуваю, што ад беларускай мовы ў недалёкай будучыні (мабыць, заспею той час) застанецца на пісьме толькі літара «ў» (ды і яе не кожны дае рады правільна ўжыць), а ў маўленні — фрыкатыўны «г» (дарэчы, ужо і яго вымавіць майстэрства стае не ва ўсіх — некаторыя ўтвараюць грудзямі, дзесьці ў трахеі).

© Сяргей Абрамовіч, 2026

Адкуль бяруцца грамар-нацы?

Пра ўсіх не скажу, але пэўныя абагульненні зраблю, бо сам меў схільнасць да падзелу людзей на вышэйшых і ніжэйшых паводле граматычнай прыкметы (у залежнасці ад іх узроўню валодання нормамі літаратурнай мовы), а таксама на працы часта маю справу з праблемамі суадносін жывой мовы і яе акадэмічнага трафарэта.

Праваслаўны пасвяціў атэіста ў язычнікі

Ішоў шосты-сёмы год з таго часу, як я, прачытаўшы Біблію, адчуў сябе перакананым бязбожнікам (засяроджвацца цяпер на такой сваёй духоўнай метамарфозе не буду, бо адлюстраваў яе ў апавяданні «Біблія — школа атэізму»). Гэта быў неспрыяльны перыяд майго жыцця: беспрацоўе, агульная неўладкаванасць, шкодніцкія ў адносінах да мяне ўчынкі несумленных людзей, страх за будучыню.

Ноччу на лецішчы