Выкшталцонага гумару не ўпадабаў, у авангардысты не падаўся

Трапіў мне ў інтэрнэце відэасюжэт (на рускай мове), у якім наведнік кавярні замаўляе айс-латэ, а ўладальніца гэтай установы крыху з'едліва, іранічна гаворыць яму (цытую ў даслоўным перакладзе):

— Я табе туды плюну — хочаш?

Роднай мове быць! Рускаю

«Светкіна сяброўка», «мамкін сынок», «бабка смачней дранікаў», «дзеці слабей дарослых», «прыходзьце за пакупкамі», «заедзьце за мной»... І гэтак не толькі шкаляры ў сацсетках ды нядбайныя журналісты ў сваіх СМІ, а нават знаныя пісьменнікі ў кніжках пішуць, майстры слова!

Прадчуваю, што ад беларускай мовы ў недалёкай будучыні (мабыць, заспею той час) застанецца на пісьме толькі літара «ў» (ды і яе не кожны дае рады правільна ўжыць), а ў маўленні — фрыкатыўны «г» (дарэчы, ужо і яго вымавіць майстэрства стае не ва ўсіх — некаторыя ўтвараюць грудзямі, дзесьці ў трахеі).

© Сяргей Абрамовіч, 2026

Адкуль бяруцца грамар-нацы?

Пра ўсіх не скажу, але пэўныя абагульненні зраблю, бо сам меў схільнасць да падзелу людзей на вышэйшых і ніжэйшых паводле граматычнай прыкметы (у залежнасці ад іх узроўню валодання нормамі літаратурнай мовы), а таксама на працы часта маю справу з праблемамі суадносін жывой мовы і яе акадэмічнага трафарэта.

Праваслаўны пасвяціў атэіста ў язычнікі

Ішоў шосты-сёмы год з таго часу, як я, прачытаўшы Біблію, адчуў сябе перакананым бязбожнікам (засяроджвацца цяпер на такой сваёй духоўнай метамарфозе не буду, бо адлюстраваў яе ў апавяданні «Біблія — школа атэізму»). Гэта быў неспрыяльны перыяд майго жыцця: беспрацоўе, агульная неўладкаванасць, шкодніцкія ў адносінах да мяне ўчынкі несумленных людзей, страх за будучыню.

Ноччу на лецішчы

«Мэты і задачы», «аб'ект і прадмет» — калянавуковае словаблудства

Як сфармуляваць мэты і задачы дыпломнай працы? Чым адрозніваецца аб'ект даследавання ад прадмета даследавання? Такія пытанні непазбежна паўстаюць перад студэнтамі ВНУ (акрамя выпадкаў, калі абібок не мае намеру займацца працаю сам), і мне ў гэтай сітуацыі хлопцаў і дзяўчат шкада.

Як вывучыць беларускую мову рускамоўнаму чалавеку?

Калі вы гаворыце на рускай мове і хочаце авалодаць беларускаю, г.зн. дастаткова ўпэўнена гутарыць і пісаць на ёй, а не проста ўмець павітацца ды ведаць два-тры каларытныя, самабытныя словы, то дасягнуць гэтай мэты вам не дапамогуць ніякія курсы, рэпетытары і падручнікі. Лёгка гаварыць па-беларуску вы здолееце толькі ў выніку працяглай працы над сабою, і аснова гэтай працы — узбагачэнне слоўнікавага запасу.

Пахмелка са смакам дзяцінства

Вядомы на ўсю вёску п'янтыла, абібок і сямейны дэбашыр, ад якога часта плакалі жонка і малое, прыйшоў у мясцовую краму па чарніла на пахмел. Прадаўшчыца, даючы пляшку, стала ўшчуваць яго за нялюдскае жыццё.

Хто і навошта перарабляе Бе́лту ў Бялту́?

За рулём слухаў навіны на нейкім рускамоўным беларускім канале. Іншых станцый на тым адрэзку майго маршруту прыёмнік не лавіў, іначай я абавязкова пераключыў бы, таму што па-канцылярску мёртвы, бясколерны, снатворна манатонны мужчынскі голас з фальцэтнымі (лісліва-рабалепскімі якімісьці) ноткамі выкліка́ў агіду: уяўленне малявала інфантыльнага офіснага мамчынага сынка, чый кругагляд абмежаваны веданнем, як задаць пытанне штучнаму інтэлекту.

Неспадзяваны пачастунак

Прыехаў у грыбы, а натрапіў на маладую шыпшыну. Лёгкая, павеўная, негустая — можна хутка абцерабіць без сур'ёзных уколаў і драпін. Скарыстаўся шанцам — пойдзе здабытак на гарбату. І на развод пакінуў дзве ягадзіны: выпетраюць, ападуць — можа, уздымуцца новыя кусты.

© Сяргей Абрамовіч, 2026